Uw woning is gekraakt: welke rechten hebt u?

Een nachtmerrie voor eigenaren, vooral degenen met bescheiden middelen, roept het kraken van woningen tal van vragen op over hoe men weer in het bezit van zijn eigendom kan komen. Verrassend genoeg lijkt de wet de bewoners van een woning te beschermen, zelfs wanneer zij deze geheel illegaal bewonen. Laten we de principes bekijken die men moet kennen om zo snel mogelijk een einde te maken aan deze plaag, die soms wordt gekarakteriseerd als een maatschappelijk fenomeen.

Wat is kraken?

Zoals uiteengezet in artikel 226 van het Wetboek van Strafrecht, bestraft de wet elke persoon die een woning binnendringt door middel van geweld en die plaats duurzaam bewoont zonder houder te zijn van een huurovereenkomst, noch de autorisatie van de eigenaar te hebben verkregen. Dit kan een woning zijn, maar ook een perceel grond of een garage, bijvoorbeeld. De voorziene straf is een jaar gevangenisstraf en een boete van € 15.000.

De voie de fait wordt gekenmerkt door inbraak met geweld tegen personen (bedreiging of fysieke dwang) of de inventaris van de woning (een hek, deur of raam forceren, een slot, evenals het vervangen van het slot). De duur van de bewoning is niet nauwkeurig gedefinieerd: de wet spreekt van “duurzaam verblijf in de woning”.

Houd er rekening mee dat een persoon die weigert een woning te verlaten na afloop van zijn huurovereenkomst of nadat hij door de eigenaar van het pand is gehuisvest, niet als een kraker zal worden beschouwd.

Een kraker bezet uw hoofdverblijf

Als u pech hebt en bij terugkeer uw woning bezet vindt, of met geweld wordt verdreven, beschermt de wet u via onmiddellijke rechtsmiddelen, maar die vereisen bepaalde stappen.

U zult uw wens om namens uzelf te handelen moeten bedwingen en naar het dichtstbijzijnde politiebureau gaan om een klacht in te dienen. U zult moeten bewijzen dat u inderdaad de eigenaar en bewoner van het pand bent (via een factie, een getuigenverklaring van een buurman, enz.) en verzoeken dat de illegale bewoning door een politieagent wordt genoteerd.

De volgende stap is een formele aanmaning van de prefect om de woning te verlaten, overeenkomstig artikel 38 van de Dalo-wet van 2007, gevolgd door de interventie van de overheidsinstanties, onmiddellijk of na een korte vertraging, afhankelijk van het geval. Als de prefect weigert een formele aanmaning uit te vaardigen, kunt u de zaak voorleggen aan de rechter in kort geding bij de administratieve rechtbank in référé-liberté, om uw uitzettingsverzoek te laten ondersteunen.

Het geval van een tweede woning

De procedure is niet dezelfde als het gekraakte pand niet uw hoofdverblijf is. Door binnen 48 uur te handelen, kan de politie ingrijpen en uw pand bevrijden zonder een rechterlijk bevel nodig te hebben. Dit is alleen van toepassing als de woning het voorwerp was van een voie de fait.

U zult het eigendom van het pand moeten bewijzen zoals hierboven, en ook de inbraak moeten laten vaststellen door een politieagent.

In het geval u deze stappen niet binnen 48 uur na het begin van de bezetting kunt uitvoeren, zult u een veel langere gerechtelijke procedure moeten doorlopen (over het algemeen tussen 5 en 7 maanden).

Uw solicitor zal de zaak voorleggen aan de rechter van de rechterlijke instantie waaronder het gekraakte pand valt, en het zal noodzakelijk zijn om ten minste één van de krakers te identificeren, aangezien u geen uitzetdagvaarding kunt aanvragen tegen X. Een deurwaarder is normaal gesproken belast met het identificeren van de bewoners, aangezien de eigenaar het pand niet meer zou moeten benaderen: de krakers zouden kunnen procederen wegens schending van de woning. Verrassend, maar dit is het resultaat van een strikte toepassing van de wet.

Aan het einde van de procedure wordt een vonnis uitgevaardigd waarin de uitzetting wordt bevolen. De betekening hiervan aan de krakers start een periode van één maand, aan het einde waarvan een aanmaning om het pand te verlaten wordt uitgevaardigd. De overheidsinstanties kunnen dan ingrijpen.

De uitzetting van krakers

Laten we twee belangrijke verduidelijkingen toevoegen met betrekking tot de uitzetting van krakers, geïntroduceerd door de Elan-wet van 2018 en (uitsluitend) van toepassing in het geval dat de woning werd betreden via voie de fait.

De eerste, voortvloeiend uit artikel L.412-1 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, is dat krakers niet langer profiteren van de 2-maanden periode tussen de aanmaning om het pand te verlaten en de daadwerkelijke uitvoering van de uitzetting. De overheidsinstanties kunnen onmiddellijk assistentie verlenen indien nodig, behalve in geval van verzet door de Prefect (in welk geval u actie kunt ondernemen tegen de Staat om schadevergoeding te verkrijgen voor de geleden schade).

Ten tweede, en in tegenstelling tot elke andere uitzettingsprocedure, is de wintertruce niet van toepassing, dankzij de inwerkingtreding van artikel L.412-6 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Uw ongewenste bewoners kunnen daarom worden uitgezet na de rechterlijke beslissing (de vertraging bij de uitvaardiging ervan is al lang genoeg).

Zoals het recente nieuws ons heeft herinnerd, is gericht woningkraken in de meeste gevallen van invloed op onbezette tweede woningen. Het is daarom moeilijk voor eigenaren om snel te reageren en hun pand binnen 48 uur terug te krijgen. De bijzonderheden van de wet met betrekking tot termijnen en de bescherming van krakers veroorzaken controverse: evolutie is waarschijnlijk in de komende maanden of jaren. Blijf dit volgen!