De meeste mensen in Frankrijk beschouwen Benny Hill als het schoolvoorbeeld van Britse televisie

Kunsthistorica Sandrine Voillet, die enige tijd voor de BBC heeft gewerkt, beschrijft enkele culturele verschillen die zij heeft opgemerkt tussen Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. ‘U ziet er niet Frans genoeg uit,’ werd mij verteld door BBC-producenten tijdens de casting voor de tv-serie ‘Paris’. Meteen werd ik meegenomen naar een kledingwinkel en aangekleed met… een regenjas. Ik denk dat dat was wat zij vonden dat Franse mensen op Britse televisie zouden moeten lijken, maar persoonlijk had ik het gevoel dat ik gekleed was als inspector Clouseau. Ik dacht dat mijn sterke accent voldoende zou zijn om mijn Gallische identiteit te bewijzen, maar blijkbaar niet. Prima, dacht ik, aangezien de meeste Fransen Benny Hill en ‘Mr Bean’ beschouwen als het schoolvoorbeeld van Britse televisie…

Hoe dan ook, in de hoop de Britse perceptie van Frankrijk te beïnvloeden in de richting van meer dan alleen een verzameling stereotypen, had ik trots deelgenomen aan een baan bij de British Broadcast Corporation.

Na enkele maanden voorbereidingswerk, onderzoek en het verfijnen van de scripts, begonnen we met filmen.

Een BBC-filmploeg in actie was een indrukwekkend gezicht, werkdagen van 12 uur nauwelijks met een pauze gedurende drie opeenvolgende weken en iedereen leek te denken dat dit normaal was. Niemand klaagde ooit.

Natuurlijk, wanneer u vergunningen krijgt om op locatie te filmen, het heilige naam ‘BBC’ aanroepen bij Franse autoriteiten is als ‘Open Sesame’; synoniem met kwaliteit, het opent overal deuren. Helaas ondervindt dit gerenommeerde instituut nu bezuinigingen, zoals op luxe historische dramas.

Maar de situatie in Frankrijk is niet beter. Kunnen we de BBC vergelijken met France Télévisions, de staatsgroep die vijf kanalen beheert, France 2, 3, 4, 5, Ô? De recente Franse hervorming van de financiering van staats-tv is van plan om reclame tussen programma’s te stoppen. Gezien het feit dat Frankrijk een van de landen is met de minste reclame op tv, vraagt men zich af hoe de tv-zenders het verlies van fondsen zullen opvangen.

Cinema en tv zijn twee heel verschillende werelden, om vele redenen heeft de eerste altijd neergekeken op de laatste. Terwijl Franse cinema in het buitenland wordt gewaardeerd, is Franse televisie dat minder. Het tegenovergestelde is het geval in Groot-Brittannië, waar de televisieproductie beter bekend is dan zijn cinema.

Tijdens mijn werk in Londen voor Artificial Eye, een onafhankelijk filmdistributiebedrijf, merkte ik ook enkele verschillen op. Over het algemeen zijn er in Groot-Brittannië minder filmliefhebbers, en kunstfilmzalen en -locaties zijn ook zeldzamer. De filmschermen worden gedomineerd door grote distributiebedrijven die kaskrakers pompen en het is vrij moeilijk voor een onafhankelijke film om uitgebracht te Het kost een zeer moedige locatie om een Europese film in het VK te tonen wanneer Spider-Man uitkomt. Niet zo in Frankrijk. Het is het Europese land met het hoogste aantal bioscoopbezoeken per jaar (ongeveer 177 miljoen verkocht in 2007) en ook van geproduceerde films (185 in 2008 inclusief coproducties).

Hoewel lokale producties zoals Mr Bean’s Holiday succes hadden in het VK en in heel Europa, zijn sommige Britse films beter bekend in het buitenland dan thuis. Iedereen in Frankrijk weet bijvoorbeeld wie Ken Loach is en in 2006 ontving zijn film The Wind that shakes the Barley de hoogste prijs op het Filmfestival van Cannes, de Palme d’Or. Maar thuis werd het grotendeels genegeerd.

Ik denk dat het belangrijkste verschil filosofisch is. In Groot-Brittannië praten mensen over de ‘filmindustrie’, maar aan deze kant van het Kanaal staat het bekend als ‘De 7e Kunst’. Cinema wordt in Frankrijk zeer serieus genomen, zoals alle cultuur. De Franse overheid creëerde een systeem om het schrijven van scripts en filmen te subsidiëren – de CNC (Centre National de La Cinématographie). In 2007 was het budget €548 miljoen.

Een goed voorbeeld van dit verschil is te zien in de status van productie- en ander personeel. Franse technici en acteurs zijn bijvoorbeeld werknemers (salariés) en niet freelancers, zoals vaak het geval is in Groot-Brittannië. Door de frequente afwisseling van periodes van werkgelegenheid met periodes van werkloosheid – ‘rusten’ zoals het in Groot-Brittannië vaak ironisch wordt genoemd – werd in Frankrijk een speciale status gecreëerd om acteurs en technici te ondersteunen, ‘intermittents du spectacle’ genaamd. Z hebben recht op voordelen voor langere perioden dan mensen in andere beroepen, omdat werkgelegenheid in de kunst schaars is en mensen vaak afwisselen tussen drukke en rustige periodes.

In Groot-Brittannië vinden we situaties aan het andere uiteinde van het spectrum. Bijvoorbeeld, soms wordt aan freelancers gevraagd om te tekenen wat een ‘buy-out’ wordt genoemd. Dit Faustische contract geeft de productiemaatschappij het recht om mensen extra uren te laten werken (lees: zeer lange uren) voor hetzelfde geld als een normale achturige shift. Er wordt hen ook gevraagd om hun functietitel te verdubbelen of te verdrievoudigen: producent/ runner/ theemaker…

Zoals u kunt zien, kan de manier van doen vrij verschillend zijn. Zouden beide landen profiteren van meer wederzijdse invloed? Op het gebied van kunst of culturele programma’s geloof ik dat coproductie echt de toekomst is. Een dergelijke samenwerking zou de perfecte omgeving bieden voor het leren van elkaars verschillende praktijken en standpunten. Als we stereotypen beginnen af te breken, kan de kwaliteit van programma’s alleen maar toenemen.

Denk er eens over na, hoeveel mensen kent u in Frankrijk die regenjas dragen?

Sandrine Voillet is een kunsthistorica die de BBC tv-serie ‘Paris’ presenteerde over de geschiedenis van de Franse hoofdstad; voor het eerst uitgezonden in juni 2007. Haar website: www.sandrinesparis.com.

Dit artikel verscheen eerst in de november-editie van France’s kwaliteitskrant in het Engels theFrenchPaper. Voor meer informatie bezoekt u: www.thefrenchpaper.com