Louis XIII, Louis XIV, Louis XV...? Meubelstijlen.

De 17e en 18e eeuw zagen de productie van talrijke meubelstijlen in Frankrijk en ze kunnen gemakkelijk worden geïdentificeerd dankzij hun specifieke karakteristieke details.

Het is gemakkelijk om meubels uit de Middeleeuwen of de Renaissance te identificeren en te dateren. De lijnen waren vaak eenvoudig en volgden de architecturale stijlen. Zo zou een gotische troon zijn versierd met “gebroken bogen” en een dresser uit de 16e eeuw zou zijn versierd met kroonlijsten en zuilen in de stijl van de Oudheid.

Een belangrijke verandering vond plaats in de meubelhandel in 1590. Meubels volgden niet langer de architectuur, en begonnen in plaats daarvan hun eigen weg te volgen. Bovendien werden meubels in de 17e en 18e eeuw een werkelijk kunstwerk op zich, waarbij elke verschillende stijl werd genoemd naar de koning van die specifieke periode. Vervolgens kwam het eclecticisme van de 19e eeuw: er was weinig nieuwe en innovatieve meubelontwerpen, maar de Romeinse, de gotische en de Louis XIV stijlen werden allemaal opnieuw bewerkt en aangepast, en deze stijlen werden definitief vastgelegd als referenties om voor eeuwig te kopiëren.

Louis XIII: comfort en houtdraaien.
Onder het bewind van Louis XIII (1610-1643) ontwikkelden meubels zich sterk in de context van comfort, maar er was weinig vooruitgang in versiering. Zachte bekleding en vulling komen veel voor en meubels worden gekenmerkt door de invloeden van buitenlandse kunst (Spaans, Italiaans en Vlaams) en veel geometrische ontwerpen. De poten van kasten, armstoelen en tafels zijn over het algemeen gemaakt van gedraaid hout en worden verbonden door evenwijdige stangen net boven de vloer. Gobelins zijn nog steeds zeer aanwezig op de zittingen in deze periode. U kunt een voorbeeld van houtdraaien zien op de tafelpoten van de meubels in dit 18e-eeuwse kasteel in de Loire-regio (ref 32124). In de woonkamer van dit kasteel in de Midi-Pyreneeën is er ook een uitstekend voorbeeld van een Louis XIII-kast met zijn ruitpatroon (ref 30225).

Louis XIV: sculpturen, verguldsel en marqueterie (ingelegd werk van verschillend gekleurd hout of andere materialen)

Onder Louis XIV (1643-1715) worden meubels groots om de grootsheid van de vorst te vieren. Versiering wordt toegepast met talrijke kostbare materialen: koper en messing, tin en bladgoud. Deze worden gebruikt in marqueterie, om geometrische ontwerpen te vormen of om figuratieve tafereelen te maken. Ook worden verschillend gekleurde houtsoorten gebruikt en zonnen en schelpen zijn de meest voorkomende symbolen in de ontwerpen. De Louis XIV-meubels worden daarom gekenmerkt door een grote verscheidenheid aan ornamenten en kleuren en zijn onmiddellijk herkenbaar door hun uiterst overdadige aard. In Ariège heeft dit kasteel een Louis XIV-stijl kamer met een fantastisch gesneden houten haard: (ref 25403).
Bovendien zijn de poten op kasten en kasten van deze periode zeer kunstig vervaardigd en is de gobelins altijd zeer dominant op de zittingen. De stangen van gedraaid houd die de stoelpoten van de Louis XIII-meubels verbonden, worden vervangen door stangen gemaakt van “schaapsbeenderen”. De Louis XIV-stijl komt zeer veel voor in luxe Parijse appartementen, zoals bijvoorbeeld deze twee, die beide de overdaad en pracht van de Versailles-look benadrukken: (ref 30330).
** De Regentiestijl: elegantie en gratie**

Tussen de dood van Louis XV en de troonsbestijging van Louis XV wordt Frankrijk geregeerd door de regent Philippe d’Orleans. De Louis XIV-stijl wordt niet verlaten, maar wordt iets milder: de proliferatie van kleur wordt vermeden en vormen worden natuurlijker. Regentiemeubels worden daarom over het algemeen gemaakt van één materiaal. De decoratie is vloeiend en glad, geïnspireerd door de natuur (dit is de voorloper van de rococostijl). Het meubelstuk dat de Regentiestijl het beste vertegenwoordigt is de afgeronde commode. De armen van armstoelen worden steeds lager, om dames in staat te stellen te gaan zitten ondanks hun grote jurken met mandjes.
Louis XV: Rococo en kleine meubels

Onder Louis XV (1723-1774) worden meubels steeds kleiner. In feite zocht de aristocratie naar intimiteit in plaats van de praal van de Louis XIV-stijl. Rococo begint te bloeien: beetje bij beetje verliest meubels zijn Regentiële soberheid en wordt vervangen door weelderige vegetatieve motieven zoals acanthusbladeren. Aan het einde van het bewind wordt de decoratie echter zuiverder: we zien een terugkeer naar meer symmetrie en eenvoudiger parel- of lintmotieven. Commodes behouden hun afgeronde voorkanten, en kasten komen in de mode. Men zou kunnen stellen dat deze periode een veel meer verfeminiseerde stijl van meubels ziet. Een goed voorbeeld van een salon in de stijl van Louis XV is te vinden in dit kasteel in de Nord-regio (ref 29145) en het beschikt ook over prachtig 18e-eeuws houtwerk in de eetkamer. Of in dit pand is er een voorbeeld van Louis XV-meubels in de woonkamer: (ref 12471)

Louis XVI: soberte en rechtopstaandheid

Onder het bewind van Louis XVI (1774-1792) wordt de rococostijl voor altijd verlaten ten gunste van strengere lijnen, geïnspireerd door een populaire terugkeer naar de oudheid. Op dit moment waren de resten van Pompei en Herculaneum ontdekt, en Romeinse kunst werd breder erkend als het de mode van de dag werd. Ornamenten zijn op dit moment zeer eenvoudig: we zien parels, dennenappels, ovale ornamenten, roosvormige versieringen, cannelures, manden en Griekse motieven. Meubels worden gedefinieerd door hun rechte lijnen en vierkante vormen, zelfs als de poten en poten soms licht gekromd zijn.

Directoirestijl en Empirestijl: Rome en Alexandrië

De Directoirestijl (1795-1799) blijft talrijke elementen van de Louis XVI-stijl repliceren, maar wordt ook verder geïnspireerd door Pompei, waardoor het nog eenvoudiger wordt. Het gebruik van gobelins en brons wordt ook verlaten. De Empirestijl (1799-1815) lijkt sterk op de Directoirestijl, hoewel het zich diep onderscheidt door sterk beïnvloed te zijn door het oude Egypte. De motieven van het Ancien Régime (fleur-de-lis, schelpen, zonnen…) worden vervangen door adelaars, sfinxen, sterren, de letter N (voor Napoleon) en bijen. Over het algemeen zijn de meubels streng en recht gesneden, hoewel we het begin kunnen zien van zachtere vormen, zoals bedden gevormd als boten of gondels.

“Meubles d’époque” of “meubles de style”:

De bovenstaande stijlen zijn vaak gekopieerd en daarom bestaan er vandaag de dag honderden voorbeelden van Louis XV-meubels die niet in de 18e eeuw zijn gemaakt. Om onderscheid te maken in de benaming tussen de echte stukken en de kopieën, worden de originele artefacten “meubles d’époque” genoemd en de kopieën “meubles de style”.

Frankrijk heeft nog steeds veel ambachtslieden die “ébénisten” worden genoemd en als u het antieke meubel dat u mooi vindt niet vindt in Frankrijk om uw Frans onroerend goed te decoreren, kunt u hen vragen om een meuble de style zoals op deze website: http://www.freres-allot.com/mobilier-meubles-style-louis-xiv-s-1.html